Meditasyon Nedir, Ne De─čildir?


Meditasyon denildi─činde herkesin akl─▒na ba┼čka bir h├ól, ba┼čka bir zihin durumu geliyor. Kimisi i├žin mutlak sessizlikte dimdik bir oturu┼č, kimi i├žin sakin bir m├╝zik a├ž─▒p kendini b─▒rakmakÔÇŽ Bir├žok k├╝lt├╝rde, farkl─▒ farkl─▒ ara├žlar kullanarak meditasyon h├óline ge├ži┼č aray─▒┼č─▒n─▒ g├Ârmek m├╝mk├╝n. Bu t├╝r ├Â─čretiler y├╝zlerce y─▒ld─▒r genellikle s├Âzl├╝ aktar─▒mla ve pratiklerle bug├╝ne ula┼čm─▒┼č. G├╝n├╝m├╝zde hakk─▒nda sayfalarca yaz─▒l─▒ metinler olsa da ├žo─čumuz i├žin h├ól├ó bilinmeyenlerle ve soru i┼čaretleriyle dolu bir alan. Meditasyon,  olduk├ža ki┼čisel ve ger├žekte ÔÇťneÔÇŁ oldu─ču tart─▒┼čmaya a├ž─▒k bir kavram.

Peki, meditasyon nedir?

Meditasyon sayesinde me┼čgul ve yorgun bir zihinden, sakin ve odakl─▒ bir zihne ge├žebiliriz. Her ┼čeyden ├Ânce meditasyon ÔÇťyap─▒lanÔÇŁ bir aktivite de─čil asl─▒nda. Meditasyon bir h├ól ve olu┼č ┼čekli. Bu h├óle eri┼čmemiz i├žin bize yard─▒m edebilecek y├╝zlerce farkl─▒ ara├ž, ├žal─▒┼čma var. Bizler ├žo─čunlukla bu ara├žlar─▒ kullanmaya ya da bu ├žal─▒┼čmalar─▒ yapmaya ÔÇťmeditasyonÔÇŁ olarak bak─▒yoruz. Bu ├žal─▒┼čmalardan en pop├╝ler olanlar─▒ndan biri ise oturarak yap─▒lan fark─▒ndal─▒k meditasyonu. Bu meditasyonun yap─▒ld─▒─č─▒ poz g├Ârsel olarak haf─▒zalarda yer etmi┼č durumda. Zen Budizminde ÔÇťZazenÔÇŁ adl─▒ ba─čda┼č oturu┼ču, Yoga ├Â─čretisinde ÔÇťVipassanaÔÇŁ oturu┼ču buna ├Ârnektir. Gelgelelim meditasyon h├ólinin tan─▒m─▒ bu pozda oturmaktan ├žok ba┼čka. Basit bir anlat─▒mla diyebiliriz ki zihnimiz, her an d├╝┼č├╝nceler ├╝reten bir fabrika gibi ├žal─▒┼č─▒r. Bilim insanlar─▒ zihnimizin her g├╝n binlerce d├╝┼č├╝nce ├╝retti─čini tahmin ediyor. D├╝┼č├╝nce dedi─čimiz kavram─▒n tan─▒m─▒ dahi h├ól├ó tam olarak net de─čil ve d├╝┼č├╝ncelerin ortaya ├ž─▒kma mekanizmalar─▒n─▒, sebeplerini tam olarak bilemiyoruz. Ancak gerek psikoloji alan─▒ndaki geli┼čmelerle, gerekse kendi prati─čimize devam ettik├že zihnimizin do─čas─▒n─▒ ve meditasyonun ├╝zerimizdeki etkisini biraz olsun ke┼čfetmemiz m├╝mk├╝n.

Meditasyona neden ihtiya├ž duyar─▒z?

g├Âle bakarak meditasyon yapan kad─▒n

├ço─čumuz olduk├ža stresli ve yorucu ko┼čullar alt─▒nda ya┼č─▒yoruz. G├╝n├╝m├╝zde uyaranlar─▒n fazlal─▒─č─▒, zihnimizin bu durmak bilmeyen d├Âng├╝s├╝n├╝ i├žinden ├ž─▒k─▒lmaz bir h├óle sokuyor. Televizyon, internet, sosyal medya, haberler, arkada┼člar, mesajlar derken g├╝n├╝n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒nda ├žok say─▒da uyarana maruz kal─▒yoruz. De─či┼čen d├╝nya d├╝zeninin y├╝ksek temposu ve artan uyaranlar sebebiyle hem kendimizle olan temas─▒ kaybediyor hem de as─▒l ├Ânemli olanlar─▒ g├Âzden ka├ž─▒r─▒yoruz. Sabahtan ak┼čama, pazartesiden cumaya nas─▒l vard─▒─č─▒m─▒z─▒ anlamadan kontrols├╝zce hayata yeti┼čmeye ├žal─▒┼č─▒yoruz. 

Kimi zaman ÔÇť┼ču anÔÇŁda ne hissetti─čimizi fark etmeden bilin├žsizce hayat─▒n h─▒zl─▒ ve yo─čun ak─▒┼č─▒na kap─▒l─▒r─▒z. Bir yeme─či tad─▒na vararak zevkle yemek, araba kullan─▒rken i├žinden ge├žti─čimiz manzaralar─▒ keyifle izlemek, du┼č al─▒rken suyun rahatlat─▒c─▒ etkisini hissetmek ya da sevdi─čimiz biriyle konu┼čurken s├Âylediklerine i├žtenlikle kulak verebilmek gibi deneyimlerden gittik├že uzakla┼č─▒r─▒z.

Meditasyona dair yan─▒lg─▒lar: D├╝┼č├╝nceler

Meditasyon prati─činde en s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan yan─▒lg─▒lardan biri, meditasyonun zihin aktivitesini durdurmaktan ibaret oldu─ču inanc─▒. Sen de kendini ÔÇťD├╝┼č├╝ncelerimi durduram─▒yorum ve bu y├╝zden meditasyon yapam─▒yorum.ÔÇŁ derken bulmu┼č olabilirsin ya da ├ževrenden buna benzer c├╝mleler duymu┼č olabilirsin. Bu sebepten pek ├žok ki┼či prati─če ilgisini ve motivasyonunu kaybedebiliyor. D├╝┼č├╝ncelerimizi durdurmaya, onlar─▒n ├Ân├╝ne set ├žekmeye ├žal─▒┼čmak zihnin do─čas─▒yla sava┼čmak olurdu. Tam aksine, meditatif ├žal─▒┼čmalarda zihnimizin ak─▒┼č─▒n─▒ g├Ârmeye ve bu ak─▒┼č─▒ fark─▒nda olma niyetiyle kendimize bir davet sunar─▒z. Bug├╝n d├╝┼č├╝ncelerin ├žok mu yo─čun? Bunu i├žtenlikte g├Ârmek niyetin olabilir. Kimi g├╝nler zihnin dupduru bir su gibi sakin mi? Bu h├ólin hem keyfini hem de ge├žicili─čini hissetmeye kendine izin verebilirsin. Yani as─▒l olan andan ana de─či┼čen t├╝m h├óllerimize olan duyarl─▒l─▒─č─▒ ve fark─▒ndal─▒─č─▒ artt─▒rmak. Peki, buna nereden ba┼čl─▒yoruz? D├╝┼č├╝ncelerimizi iterek uzakla┼čt─▒rmaya ├žal─▒┼čmak ya da d├╝┼č├╝nceler geldi─činde kendi kendimize daha da k─▒zmak yerine d├╝┼č├╝ncelerin i├žine girmeden onlar─▒ izlemekle ba┼člayabiliriz. Bunun i├žin bir hocamdan duydu─čum, olduk├ža sevdi─čim bir benzetme var: ÔÇťDiyelim ki bir film izliyoruz. Filmde sava┼ča gidecek atl─▒lar var. Z─▒rhlar─▒n─▒ giyinip, ku┼čanarak sava┼ča haz─▒rlan─▒yorlar. Daha sonra atlar─▒na binip ko┼čarak sava┼č alan─▒na gidiyor ve ellerinde k─▒l─▒├žlar─▒yla k─▒yas─▒ya bir m├╝cadeleye giriyorlar. Biz burada sadece filmin izleyicisiyiz. Peki ya o atl─▒lar─▒n rol├╝ne b├╝r├╝nsek ve t├╝m haz─▒rl─▒─č─▒m─▒z─▒ yap─▒p sava┼ča girsek nas─▒l olurdu?ÔÇŁ. ─░┼čte zihnimize her an dolan d├╝┼č├╝nceleri takip etmek, ge├žmi┼č ya da gelece─če dair c├╝mleleri s├╝rekli yaz─▒p okumak sava┼ča girmek gibidir. Meditasyon h├ólini ise o filmin izleyicisi olmaya benzetebiliriz. Zihnimizde yazd─▒─č─▒m─▒z t├╝m senaryolar─▒n i├žine tek tek girmek olduk├ža yorucu ├ž├╝nk├╝ sonsuz olas─▒l─▒klar i├žinden se├žti─čimiz gelece─če dair beklentiler ya da ├╝st├╝nde kontrol├╝m├╝z olmayan ge├žmi┼č olaylar hakk─▒nda d├╝┼č├╝n├╝p durmak, duygular─▒m─▒z─▒ ve sistemlerimizi de her an etkiliyor. Meditatif ├žal─▒┼čmalarda ise bu d├╝┼č├╝nceleri takip etmeksizin kalabildi─čimiz minik bo┼čluklar─▒ ara┼čt─▒r─▒yoruz. Bu bo┼čluklar─▒ yakalama prati─či yapt─▒k├ža d├╝┼č├╝ncelerin g├Âzlemcisi olma kapasitemiz de artar. T─▒pk─▒ spor yaparken bir kas─▒ ├žal─▒┼čt─▒rmak gibi…

Bu bo┼čluklar─▒ fark etmek ise hi├ž de kolay de─čil ├ž├╝nk├╝ ├žo─čunlukla d├╝┼č├╝ncelerimizin ba┼člad─▒─č─▒ anlar─▒ fark etmek veya ne zaman yeni bir d├╝┼č├╝nce zincirinin ba┼člad─▒─č─▒n─▒ g├Ârmek olduk├ža zor. Bunun i├žin ise meditasyona giri┼čte kullan─▒lan t├╝rl├╝ ara├žlar var. Bu ara├žlar─▒n en bilinenleri nefes ve beden fark─▒ndal─▒─č─▒ olsa da sadece oturmak ve nefesimize odaklanmak d─▒┼č─▒nda bizi o alana ta┼č─▒yabilecek ara├žlarla doluyuz. Meditasyon, illa ki hareketsizce oturmak ya da sessizlikte kalmak de─čil. Hatta baz─▒ ├Â─čretilerde, meditatif alana ge├ži┼čin yaln─▒zca bedenimizdeki fazla enerjiyi sa─čl─▒kl─▒ yollarla d─▒┼čar─▒ att─▒ktan sonra m├╝mk├╝n oldu─ču s├Âylenir. Bu y├╝zdendir ki genellikle yoga derslerinde, bedenin ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒n─▒n ard─▒ndan son poz olarak t├╝m v├╝cudun serbest├že uzand─▒─č─▒ meditasyon pozuna ge├žilir. Yani ┼čimdiye dek senin i├žin oturarak yap─▒lan meditasyonlar ├žal─▒┼čmad─▒ysa hareket ederek yapabilece─čin meditasyonlara g├Âz atabilirsin. Dahas─▒, fark etmeden de olsa her birimizin kendini reg├╝le etme yollar─▒ var. ├ľrnek vermek gerekirse el i┼čleriyle u─čra┼čmak ya da boyama yapmak seni meditatif alana g├Ât├╝r├╝yor olabilir. Senin de zaman─▒n nas─▒l ge├žti─čini fark etmedi─čin ve hi├žbir ┼čey d├╝┼č├╝nmeden kendini elindeki i┼če kapt─▒rd─▒─č─▒n hi├ž oldu mu? Belki bunu evde ├Âzg├╝rce dans ederken, y├╝zerken ya da y├╝r├╝y├╝┼č yaparken fark etmi┼č olabilirsin. Elbette ki herhangi bir eylemle kendimizi me┼čgul etmek yoluyla i├žimizde olan bitenden bir ka├ž─▒┼čtan s├Âz etmiyoruz. Yaln─▒zca zihnini a┼č─▒r─▒ yo─čun d├╝┼č├╝nme aktivitesinden uzakla┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ fark etti─čin her yol, asl─▒nda meditasyonda olmak anlam─▒na gelebilir ve oda─č─▒n─▒ buralara ├ževirmek ├žok iyi bir fikir!

┼×u zamana kadar meditasyon yapmam─▒┼č veya yapamad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yor olabilirsin, bu hi├ž ├Ânemli de─čil. D├╝zenli meditasyon yapt─▒k├ža bedenine ve zihnine odaklanman─▒n zamanla kolayla┼čt─▒─č─▒n─▒ g├Âreceksin. Ba┼člarken yard─▒m alabilece─čin birka├ž teknikle tan─▒┼čmak i├žin Meditopia ile meditasyona h─▒zl─▒ bir giri┼č yapabilirsin.

Meditasyona dair yan─▒lg─▒lar: Meditasyonun etkileri

Bir di─čer yan─▒lg─▒ ise meditasyondan ├žok h─▒zl─▒ sonu├ž alma beklentisi. Oturup bir s├╝re nefesi izledikten ya da o anki herhangi bir araca odakland─▒ktan sonra hemen bombo┼č bir zihni yakalamak pek ger├žek├ži olmayabilir. T─▒pk─▒ bir yetenek geli┼čtirmek gibi meditasyon da bir rutin olu┼čturmay─▒ ve sabretmeyi gerektiren bir alan. Y─▒llar y─▒l─▒ ayn─▒ aktivite d├╝zeyine al─▒┼čm─▒┼č bir zihnin ba┼čka t├╝rl├╝ olmas─▒n─▒ hemencecik bekleyemeyiz. Hem tek bir prati─čin i├žinde hem de t├╝m s├╝re├ž boyunca sab─▒rla ve nazik bir ─▒srarla zihnin i├žinde olmaktan g├Âzlemci olmaya ge├ži┼či ara┼čt─▒rmak asl─▒nda meditasyonun kendisi. Meditasyon, i├žsel ve soyut oldu─ču kadar fiziksel ve maddi de bir s├╝re├ž: G├╝nl├╝k al─▒┼čkanl─▒─č─▒m─▒z─▒n d─▒┼č─▒na ├ž─▒kt─▒k├ža beynimizde yeni sinirsel yollar in┼ča ediliyor ve bunun zaman almas─▒ olduk├ža normal. Yani meditasyonu ÔÇťiyiÔÇŁ yapmak, meditasyonda ÔÇťba┼čar─▒l─▒ÔÇŁ olmak gibi kavramlar pek anlaml─▒ de─čilken as─▒l ├Ânemli olan d├╝zenli pratiklerle bu alan─▒ ziyaret etmek.

Meditasyon, duygular─▒m─▒z─▒ ya da d├╝┼č├╝ncelerimizi kontrol etme ve keskin bir odakl─▒l─▒k da de─čil. Elbette ki zihni odaklamak i├žin kulland─▒─č─▒m─▒z ┼čeyler olabilir. Bunu en ├žok duyumlar arac─▒l─▒─č─▒yla yapar─▒z. Mesela meditasyonlarda bir m├╝zik veya bir gong sesi, duyma duyumuzla ana gelebilmemiz i├žin kullan─▒l─▒r. Ayn─▒ durum g├Ârsel alg─▒ i├žin de ge├žerli ancak ÔÇťmeditasyonda g├Âzler kapal─▒ olmal─▒ÔÇŁ gibi bir yan─▒lg─▒ var. G├Ârsel uyaranlar─▒, ┼čekilleri ya da renkleri de meditasyonda kullanabiliriz. Hatta kimi zaman g├Âzleri kapamak, i├ž alandaki yo─čunlu─ču ├žok daha fazla hissetmemize sebep olup meditasyonda durmam─▒z─▒ zorla┼čt─▒rabilir. B├Âyle durumlarda g├Âzler a├ž─▒k bir ┼čekilde meditasyona devam edilebilir. Ne var ki tamamen duyumlara odakl─▒ kalmak asl─▒nda bir ge├ži┼č a┼čamas─▒.

Zihnin yap─▒s─▒n─▒, alan─▒n─▒ tan─▒d─▒k├ža ve d├╝┼č├╝nceleri fark ettik├že asl─▒nda hayat─▒m─▒z─▒ d├╝┼č├╝ncelerimizin kontrol├╝ alt─▒nda ya┼čamaktan uzakla┼č─▒p farkl─▒ bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ geli┼čtirmeye ba┼čl─▒yoruz. Bu y├╝zden diyebiliriz ki meditasyon i├ž alan─▒m─▒za bir ke┼čif yolculu─čudur. Bu alan─▒ ke┼čfettik├že d├╝┼č├╝ncelerimizin bizi g├Ât├╝rd├╝─č├╝ yere gitme al─▒┼čkanl─▒─č─▒m─▒zdan ├Âzg├╝rle┼čebiliriz. B├Âylece, ┼čimdiki zamanda ya┼čad─▒─č─▒m─▒z bir hayata ge├ži┼č de kolayla┼č─▒yor.

Meditasyon yolculu─čunda fark edebileceklerin

Bir di─čer ├Ânemli konu ise zorlu duygular ve mental zorlanmalar. Meditasyon, her birimizin hayat─▒n─▒ fark─▒ndal─▒k yaratma yoluyla d├Ân├╝┼čt├╝rme g├╝c├╝ne sahip. Bunun sonucunda da pek ├žok alanda olumlu etkilerini g├Âzlemleyebiliriz fakat meditasyonun herhangi bir t├╝r├╝ hayat─▒m─▒z─▒n her d├Âneminde bizim i├žin faydal─▒ olmak zorunda de─čil. Bu y├╝zden ba┼ča ├ž─▒kmakta zorland─▒─č─▒m─▒z duygular ya da durumlar hayat─▒m─▒zdayken onlara odakl─▒ kalmaya ├žabalamak ya da onlarla kalmak zorlay─▒c─▒ bir deneyim olabilir. Elbette ki fark─▒ndal─▒k her zaman bu duygulara a├ž─▒k bir zihinle bakabilmek i├žin g├╝├žl├╝ bir destek├žimiz olacakt─▒r ancak bunu bir zorunluluk olarak da g├Ârmemek gerekir. Zaten fark─▒ndal─▒k, bu ihtiyac─▒n─▒ g├Ârebilmeyi de i├žerir.

Di─čer bir s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan kavram karma┼čas─▒ ise meditasyonu bir rahatlama arac─▒ olarak g├Ârmek. Meditasyon, zihnimizin dalgalar─▒n─▒ d├╝zenlemesi ve sinir sistemimiz ├╝zerine etkileri dolay─▒s─▒yla yat─▒┼čt─▒ran ve sakinle┼čtiren bir etkiye sahiptir. E─čer sadece bu etkileri alma niyetiyle meditasyon yaparsak eksik ve yanl─▒ bir ├žal─▒┼čma yapm─▒┼č oluruz. Bilin├žli fark─▒ndal─▒k, rahatlat─▒c─▒ ya da dinlendirici bir alan a├žabilirken bizde rahats─▒zl─▒k uyand─▒ran duygu ve d├╝┼č├╝ncelerin fark─▒na vard─▒─č─▒m─▒z bir alan da a├žabilir. Meditasyonda, bu h├ólleri g├Ârmek de vard─▒r.

Bu yat─▒┼čma sonucunda kimileri uykulu bir h├óle girer. Meditasyonda uyuyakalmak ya da sonras─▒nda uykulu hissetmek olduk├ža yayg─▒n ancak bu durum devaml─▒ h├óldeyse yorgun bir zihne ya da sinir sistemine i┼čaret ediyor olabilir. Bu olas─▒l─▒klar─▒ de─čerlendirerek farkl─▒ meditasyon tekniklerine ge├ži┼či d├╝┼č├╝nebiliriz. Zira meditasyon bir bilin├žsizlik ya da uykuya dalma h├óli olmamal─▒. 

Diyebiliriz ki meditasyon bize fark─▒nda olduklar─▒m─▒z─▒n ya da olmad─▒klar─▒m─▒z─▒n fark─▒ndal─▒─č─▒n─▒ ├Â─čreten bir pratik. Tak─▒l─▒ kald─▒─č─▒m─▒z, ferah hissetti─čimiz alanlar─▒ i┼čaret eden ve hayat─▒ bilin├žli bir ┼čekilde ya┼čamam─▒za yard─▒mc─▒ olan bir bili┼č ve olu┼č h├óli. Senin kafanda meditasyonla ilgili yer etmi┼č tan─▒mlar ya da inan├žlar var m─▒? Meditasyon prati─čine ba┼člamadan ├Ânce sahip oldu─čun yarg─▒lar─▒nda veya beklentilerinde zaman i├žinde bir de─či┼čim oldu mu? Bu yaz─▒dan sonra meditasyona bak─▒┼č a├ž─▒nda ya da meditasyon tekni─činde de─či┼čtirdi─čin ┼čeyler olursa bizimle payla┼č─▒r m─▒s─▒n?

Meditasyon nedir, ne i├žin yap─▒l─▒r?

Meditasyon anda kalma niyetiyle yap─▒lan, hem hayat─▒ hem de kendi duygu ve d├╝┼č├╝ncelerimizi anlamaya alan a├žan bir pratiktir. Meditasyon genellikle fark─▒ndal─▒─č─▒ art─▒rmak ve zihni anlamak i├žin yap─▒l─▒r.

Meditasyonun faydalar─▒ nelerdir?

Meditasyon daha bilin├žli tercihler yapt─▒─č─▒m─▒z bir hayat─▒n kap─▒s─▒n─▒ aralar ├ž├╝nk├╝ fark etmek se├žim yapma ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ getirir. Bunun yan─▒ s─▒ra odaklanmay─▒ art─▒r─▒r, stress ve kayg─▒y─▒ azalt─▒r, zorlu duygularla ya┼čamay─▒ kolayla┼čt─▒r─▒r ve hayattan daha ├žok keyif almaya yard─▒mc─▒ olur.

Meditasyon teknikleri nelerdir?

├çok say─▒da meditasyon tekni─či mevcut. Metta (├Âz ┼čefkat) meditasyonu, bilin├žli fark─▒ndal─▒k meditasyonu, nefes meditasyonlar─▒ (478, kare nefes vb.) ve beden taramas─▒ pratikleri bunlardan yaln─▒zca birka├ž─▒.

Meditasyon evde nas─▒l yap─▒l─▒r?

Meditasyon yapmak i├žin herhangi bir ara├ž veya ekipmana ihtiya├ž yok. Rahat hissetti─čin bir mek├ónda, konforlu bir oturu┼č bulman ve anda kalmaya istekli olman yeterli. Meditasyon prati─čine yeni ba┼čl─▒yorsan y├Ânlendirmeli meditasyonlar olduk├ža faydal─▒ olabilir. Bunun i├žin
Meditopia’y─▒ kullanabilirsin.

Bilin├žli fark─▒ndal─▒k meditasyonu ne i┼če yarar?

Bilin├žli fark─▒ndal─▒k meditasyonlar─▒n─▒ uygulayarak duygu ve d├╝┼č├╝ncelerinizin ak─▒┼č─▒n─▒ fark eder, zihnimizin do─čas─▒n─▒ anlamaya ba┼člar─▒z. Bilin├žli fark─▒ndal─▒k pratikleri, deneyimlerimize yarg─▒s─▒z bir ┼čekilde bakmam─▒za olanak sa─člar. B├Âylece hayat─▒ daha geni┼č bir perspektiften g├Âr├╝p yap─▒c─▒ tercihlerde bulunabiliriz. Bunlar─▒n yan─▒ s─▒ra zihin ve beden aras─▒ndaki ba─č─▒ g├╝├žlendirmek i├žin en etkili pratiklerden biridir.

Bir cevap yaz─▒n